Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego

Pełny tytuł spotkania

Transfer idei: od ewolucji w biologii do ewolucji w astronomii i kosmologii

Typ spotkania: Sympozjum
Miejsce obrad: Instytut Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych KUL, Lublin
Lublin,Termin: 2008/11/18-19
Organizatorzy i współorganizatorzy - instytucjonalni: Instytut Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych KUL oraz Sekcja Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych Polskiego Towarzystwa Filozoficznego
Organizatorzy i współorganizatorzy - osoby: prof. dr hab. Zenon Roskal
E-adres do kontaktu z Organizatorem:

Rok 2009 został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Astronomii. Członkowie Międzynarodowej Unii Astronomicznej zauważyli, że w tym roku będziemy obchodzić aż trzy ważne dla astronomii rocznice:

400-lecie pierwszego użycia teleskopu do celów astronomicznych, 90 lat istnienia Międzynarodowej Unii Astronomicznej, 40 lat od pierwszego lądowania człowieka na Księżycu (Apollo 11). W roku 2009 przypada też najdłuższe zaćmienie Słońca, z tych które będą miały miejsce w XXI wieku.
W roku 2009 przypada także 150-lecie pierwszego wydania dzieła Darwina pt. "O powstawaniu gatunków" (1859), które zainicjowało głębokie zmiany w naukach o życiu, a pośrednio także w innych naukach. Co więcej, w tym roku upływa także dwieście lat od ukazania się Philosophie zoologique ou exposition des considérations relatives a l'histoire naturelle des animaux Jean-Baptiste Lamarcka - dzieła które zawiera jedno z pierwszych sformułowań idei ewolucji znanej obecnie jako lamarkizm. Warto też odnotować 400-lecie pierwszego wydania dzieła Jana Keplera "Astronomia nova" (1609), które zawiera ideę astronomii fizycznej (astrofizyki) oraz sformułowanie pierwszych dwóch praw nazwanych imieniem tego badacza. Rocznice te skłaniają do filozoficznej refleksji nie tylko nad współczesną astronomią i biologią, ale także nad ich wzajemnymi powiązania osnutymi na osi kosmos - życie.

Ponieważ w centrum zainteresowań współczesnej filozofii przyrody i filozofii przyrodoznawstwa ciągle pozostaje problem ewolucji, który nie ogranicza się tylko do kwestii związanych z adaptacją idei ewolucji w biologii, ale także w astronomii i kosmologii, wydaje się celowe przeprowadzenie filozoficznego namysłu nad genezą i transferem tej idei. Tym bardziej, że prefiguracje idei ewolucji pojawiły się m. in. w XVII-wiecznej biologii (preformizm) oraz XVIII-wiecznej astronomii i kosmogonii (teoria powstania Układu Słonecznego). Rozwinięta przez Darwina idea ewolucji powróciła do astronomii już w drugiej połowie XIX wieku by stać się jednym z ważniejszych schematów wyjaśniania we współczesnej astrofizyce i kosmologii. Filozoficzne dociekania genezy idei ewolucji ogniskują się zatem nie tylko nad lamarkizmem i darwinizmem, ale także obejmują jej adaptacje w astronomii i kosmologii (m.in. ewolucja gwiazd, mgławic, układów (proto)planetarnych, galaktyk, Wszechświata). Aplikacje metod wyjaśniania genetycznego (historyczno-ewolucyjnego) w astronomii i kosmologii można postrzegać jako sui generis transfer idei, ale podobnie można też interpretować funkcjonowanie różnych sformułowań koncepcji ewolucji w biologii. Fenomen tego transferu sprawia, że nie tylko współczesna biologia ma ewolucyjny charakter. Także współczesna astronomia (astrofizyka) oraz kosmologia w coraz większym stopniu wykorzystują modele wyjaśniania historyczno-ewolucyjnego. Analiza funkcjonowania idei ewolucji w biologii w zestawieniu ze sposobami funkcjonowania tej idei w astronomii i kosmologii będzie zadaniem projektowanej konferencji. W ten sposób Instytut Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych chciałby się włączyć do obchodów wyżej wspomnianych rocznic.

Informacje o: terminarzu prac organizacyjnych, kosztach i komitecie programowym znajdują się na stronie Instytutu Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych KUL - głównego organizatora Sympozjum.
Uwaga
(zr)